ALTIN 482,68
DOLAR 7,8130
EURO 9,2676
BIST 1.212
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İzmir 26 °C
Parçalı Bulutlu

Bamya -İbrahim Topal

08.07.2012
2.628
A+
A-

 

 

—Domatesss bi lira! Domatesss bi lira! Ayşekadın yerli! Patatesse geell! Bağrışları arasında, elime aldığım naylon torbaya konmuş bamya paketini pazarcıya göstererek –Bamya kaç para? Diye sordum. Beni tanıyan pazarcı –Yarım kilosu dört lira! Dedi. Boşnak şivesiyle dördün üstüne vurgu yaparak–O da sana! Diye ekledi arkasından. Yani kilosu sekiz liraydı. Oysa geçen Cuma günü Urla pazarında gördüğüm “kınalı” Bamyanın kilosu Altı Lira idi…

 

Eğer naylon torbaya konmuş bamya paketini elime almasaydım ve pazarcı tanıdığım olmasaydı, paketi tezgâha bırakıp ayrılacaktım oradan… Saniyeler içinde onlarca düşünce geçti ve saniye içinde muhakeme yapıp dört lirayı ödedim.

 

Pazar alış-verişini yaparken çocukluğum, tarlanın tütün yapmaz “tuzla” dediğimiz en uç köşesine diktiğimiz bamya, börülceler geldi aklıma. Nisan aylarında küçük tütün çapaları ile ocaklar açıp, tülbent içinde bir-iki gün suda beklettiğimiz ve çatlattığımız küçük kara bamya tohumlarını en az üçerli, dörderli olmak üzere ocaklara yerleştirir, çapanın ucuyla tohumların üstünü toprakla örterdik…

 

Küçük kara bamya tohumları ıslak tülbendin içinde birkaç gün güneşte bekleyince çatlar, beyaz ve incecik kök salarlar. Ocağa yerleştirirken bu köklerin kırılmamasına dikkat etmek gerekir. Eğer kökler kara tohumdan koparsa boş tohumu tarlaya ekmiş olursunuz ve emeğinize yazık olur. Erken köklendirme tohumun topraktan daha çabuk çıkmasını sağlayacağı gibi köklenmeyen boş, çürümüş tohumları da en baştan ayıklamak demekti.

 

Eğer o yıl son bahar yağmurları yağmışsa, yağmurdan sonra güneşin toprağa vurması ile dikili ocakların üzerinde kaymak tabaka oluşur. Sertleşen kaymak tabaka zayıf tohum filizlerinin hava ile buluşmasını engeller. Tohum sert tabakayı kırıp toprak üstüne çıkamaz. Ve tohuma yardım etmek gerekir. Bu sert kaymak tabaka bir tarafı boynuzlu, hafif tütün çapası ile kırılmalıdır.

 

Tohumlar, filizlenip toprak üstüne çıkınca bamya ocaklarında fazladan çıkan kökleri seyrekleştirmek gerek… Bir ocakta en fazla iki kök bırakılmalıdır. Ocaklar sık açılmışsa bir kök bırakılsa da olur… Sonrasında aralardaki yabani otları ayıklamak ve toprağı havalandırmak için çapa yapılır…

 

Haziran sonu, Temmuz başında bamya hasadı başlar. Küçük, tüylü kökler göğe bakan ve bohça gibi iç içe geçen katmerli sarıçiçekler açar. Taç yapraklar kuruyunca çiçeğin ortasında minik bamya meyveleri oluşur. Meyve oluşumundan birkaç gün sonra meyve toplanacak kıvama gelir. Bamyanın ideal büyüklüğü serçe parmağı kadardır.

 

Bamya toplamak zor iştir. Bitkisinde bulunan ve dikkatli bakmadıkça görünmeyen sarı sert tüyler ellerde eldiven yoksa kaşıntı yapar. Bamya toplarken parmakları orta boğuma kadar kaplayan ucu açık eldiven kullanılabilir. Sonra bamyayı ucundan tutup çekmeyeceksin. Çekersen meyvenin sapı kökte kalır.

 

Kökle meyve arasındaki sapı tutup elle meyveyi yana yatırıp sapın direncini kırarak koparmalıdır. Mutfağa gelen bamyaları da bol soğanlı, domatesli yemek yapmak için sapları meyveden ayırmak gerek.

 

Pazarda yarım kilosuna dört lira ödediğim bamyayı yetiştirmenin zorluğunu, sabrını hatırladıktan onun hayalini kurduktan sonra emeğinin karşılığı çok dört lira eder aslında… Pazardan aldığım, yarım kilosuna dört lira verdiğim bamyaların sapını meyvesinden ayırırken düşündüm bunları hep. Çardağımızı, tarlamızı, tarlamızın tuzla tarafını hatırladım. İyi ki, bamyanın yarım kilosuna dört lira vermişim…

 

Temmuz – 2012

Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.