yarimada.org yarimada.org yarimada.org
yarimada.org yarimada.org yarimada.org
20 Eylül 2019 Cuma
SON HABERLER
ÖRÜMCEKTEN YOLA ÇIKARAK

ÖRÜMCEKTEN YOLA ÇIKARAK

”Örümcek, işini dokumacıya benzer şekilde gördüğü gibi, arı da peteğini yapmada pek çok mimarı utandırır. Ne var ki, en kötü mimarı en iyi arıdan ayıran şey, mimarın, yapısını gerçekte kurmadan önce, onu hayalinde kurabilmesidir. ”

Gereçekten de insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliği beynini kullanabilme yetisi ve gerçekleştirmek istediklerini hayalinde kurgulayabilmesidir. Bir örümceğin dokumacılığına hayran olmamak mümkün değildir. Ama siz hiç farklı renklerde ve farklı motiflerde ağ ören örümcek gördünüz mü? Ben görmedim. Oysa her insan kendini gerçekleştirme serüveninde bağımsızdır; bağımsız olmalıdır.

İnsanın kendini gerçekleştirme serüveninde özgür irade çok önemlidir ancak sistemin dayattığı psikolojik, toplumsal, ahlaksal, hukuksal vb birtakım etkenler yüzünden özgür iradesini kullanamaz ve bunun sonucu olarak davranışlarının sorumluluğunu taşıyamaz duruma gelir. Bu sorumluluğu taşıyamayan insan gerçek anlamda tinsel dünyayla bütünleşen, yaşama katkıda bulunan bir birey olamaz, bir köle olur. Dahası bilinçaltı kodlamaları toplum tarafından yapılan otomatik insan haline gelir. Bu süreçte topluma yakınlaşan birey kendisine yabancılaşır. Determinist bakış açısına sahip filozoflar tarihi yapan kitlelerin eylemlerinin geçmişten gelen zorunluluğun neticesi olduğunu savunurlar. Yani bir anlamda bireyin seçim yapması söz konusu değildir. Bu çerçevede, Hannah Ardent’in ‘Banality of Evil’ (Kötülüğün Sıradanlığı) anlayışı örnek olarak gösterilebilir. Ardent bu kavramı İsrail’de izlediği Eichman davası sırasında ortaya koymuştur. Eichman davada Yahudi soykırımına neden olmakla suçlanmıştır ancak Ardent davayı izledikten sonra ‘kötülüğün’ sıradan insanlar tarafından, sıradan olaylar sonucunda ortaya çıktığını öne sürmüştür. Bu yaklaşım fail-eylem anlayışına farklı bir bakış açısı getirir. ‘Sıradan’ nitelemesi eylemi basite indirgemekten çok failin düşünme yoksunluğu üzerinden ele alınmıştır. Eichman üstlerinden bir emir almıştır ve soykırımı gerçekleştirmiştir. Bu olayın sonuçlarını, insani boyutlarını enine boyuna düşünmemiştir.

İnsanın toplumsal bir varlık olarak topluma uyma eğilimi, kendine ve kendi gerçeğine yabancılaşması Asch’in Sosyal Uyum Deneyinde de görülür. Bu deneyde denekler kendilerine gösterilen bazı görüntülerden başta emin olmalarına karşın daha sonra çoğunluğun farklı geri bildirimlerine (bilerek yanıltan) uyum sağlayarak kendi deneyimlerini yalanlamışlardır.

Sonuç olarak kişinin kendini yeryüzünde tinsel, ruhsal ve bedensel anlamda gerçekleştirebilmesi ve içinde bulunduğumuz toplumun sorunlarının çözüme ulaştırılabilmesi için (taciz, şiddet, gericilik başta olmak üzere); çocuklara, gençlere ve hatta yetişkinlere öğretilecek doğru düşünme algoritmalarıyla bilinç düzeylerini yükseltecek, çoklu zekalarını geliştirecek, mantıksal sonuçlara vardırabilecek düşünme eğitimi verilmelidir. Tabi bunun için, fizik, kimya, matematik, yabancı dil kadar sanatsal etkinliklere ve spora da önem vermek gereklidir. İnsan önce kendini anlayacak, kendini değiştirecek bilinç düzeyine ulaşmalı ki, dünyayı değiştirebilecek güce erişsin!

Hakkında Müge Buluç

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*