yarimada.org yarimada.org yarimada.org
yarimada.org yarimada.org yarimada.org
20 Kasım 2019 Çarşamba
SON HABERLER
DOMATES…

DOMATES…

Geçen gün Meto’yla öğle yemeğinde Melemen yapalım dedik. Yaz aylarının vazgeçilmez pratik yemeğini… Domates yerli, yumurta, köy yumurtası olursa tadına doyum olmaz Melemenin… Artık yerli domates dikilmediğinden iri hatta çok iri, albenisi olan, hemen hemen her sebzede olduğu gibi, genetiği ile oynanmış sert ve kalın kabuklu domatesler yiyoruz sofralarımızda…

Yerli, yıllardan beri toprağımıza, suyumuza, havamıza adapte olmuş, ince kabuklu, o lezzetli domatesler pek yok artık… Zeytinyağlı, bol soğanlı çoban salatanın tadı eskisi gibi değil. Toprak güveçlerde en üste konan domatesler, kırmızı su salmıyor… Söğüşlerdeki domateslerin etli kısmı beyaz bencikli artık… Peki, bu tatlardan biz neden vazgeçtik ya da vazgeçirildik. Neden terk ettik o lezzetleri?

Gerekçe ne idi? Gerekçe, yerli domatesin kabuğu ince ve bir yerden bir yere nakledilirken eziliyor, fire veriyor olması… Genetiği değiştirilmiş tohumlar kadar verimli değil. Ama işin aslı öyle mi? Değil, elbette! Piyasadaki albenisi yüksek domateslerin kabuğu kalın ve sert, kabukla çiğ yemek, yemekte kullanmak mümkün değil!

Kabukları soymak icap ediyor. Kabuklar yerli domateste olduğu gibi ince değil, kabuk zar gibi kalkmıyor. Mecburen bıçakla kesmek gerekiyor kabuğu. Bıçakla keserken, kabuğuyla beraber meyvenin işe yarar, etli kısmını da kesiyor ve atıyorsunuz… Verdiğiniz fire, yerli domatesin nakledilirken verdiği fire kadar en az… O lezzet, havadan, topraktan aldığı ekşimsi, sulu, tuzlu tat… İnsan bu lezzet farkı uğruna kiloda bir misli fazla para öder. Ve böylelikle aradaki fark üretici için yerli domates lehine döner.

Ben buradan bir çağrı yapmak istiyorum üreticilerimize… Lütfen yerli domates tohumlarımızı çoğaltalım… Mutlaka Ovacık’ta, Ildırı’da, Reisdere’de, Germiyan, Alaçatı ve Çeşme’de üreticilik yapan ya da kendi için zerzevat diken üreticilerimizde eski tohumlar vardır. Mutlaka onlar biliyordur, ben bir defa daha hatırlatayım. Köke yakın iri domatesler tohumluk ayrılır. Güneşte kurutulur ve tohumlar, gelecek yıl Ocak ayı sonlarında, Şubat başında ocaklara dikilir ve 45–50 gün sonra tarlaya dikilir. Ya da ocaklardan torbalara şaşırtılır, sonra toprağa dikilir.

Bu arada, yerli tohumdan yapılan sonbahar dikimlerinde daha fazla süre ürün alınır. Hem yetiştirilmesi daha kolaydır. Hem de yıllarca, bu iklime alışmış cinsin uyumu, bakımı daha kolaydır. Lezzetinin daha iyi olduğu gibi…

Tabii yerli cinslerde sadece domates değil. Keşke o uzun, sapına yakın kısmını kestiğimizde, acısını çıkarmak için birbirine sürttüğümüz ve sütü ile birlikte acısının çıktığına inandığımız, tarlada yaprağına, dalına basmamamız gereken yerli cins salatalıkların da tohumlarını bulabilsek onları da yaygınlaştırsak. Acurumuz, beyaz soğanımız, kavunumuz, yerli iri çekirdekli karpuzumuz gibi yerli Ovacık salatalıkları pazardaki üretici tezgâhlarını süsleyebilse…

Yerli meyvelerimiz, pembe üzümlerimiz sadece ev avlusundaki asmaların yerine tarlalarımızda da yetiştirilse, kaybolmaya yüz tutan kokulu, çekirdekli Çeşme mandalinamız tekrar bolca üretilse, sakız incirimiz, kara incirimiz, yeşilkap incirimiz, bardacık incirimiz, pembe incirimiz, karadutumuz, taş, diş bademimiz daha ismini sayamadığım yöremize has bu çeşitler unutulmasa, yok olmasa…

İnanın bu kadar bol çeşitli ürün yelpazesine sahip bölgemizin yerli cinsleri, önemli sayıda üreticimize iyi ekonomik gelir sağlar… Turizmin yoğun olduğu şu günlerde, sadece yerli ürünlerin satıldığı pazarlar, Alaçatı’da, Çeşme’de çok rağbet görür. Teknolojinin yardımı ile üretilen genetiği değiştirilmiş tek tip ürün, tek tip tatlar yavan gelmeye başladı artık… Belki bu ürünlerin sağlıklı olmaması da insanda böyle bir hissi uyandırıyor.

Yerli, mis kokulu domatesin tadı ile ilgili kurduğum hayal, belki üreticilerimizin yerli ürünleri, zamanla organik yerli ürünleri, bolca üretip, satacakları “yerli organik ürünler Pazar”ını kurmalarını sağlar…

Hakkında İbrahim Topal

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Wordpress Tema

Escort Eskişehir

Adana Escort

Adana Eskort

Escort Ankara

Escort

Kayseri escort

Mersin escort

escort Adana

Bodrum escort